Αυτοτιμωρία vs αυτοσυμπόνια

Αυτοτιμωρία vs αυτοσυμπόνια. Ένα θέμα ψυχολογικό και κοινωνικό. Πολλές σχέσεις έχουν διαμορφωθεί υπό το πρίσμα της τιμωρίας. Ξεκινώντας από τις σχέσεις με τους γονείς μας. Και καταλήγοντας στη σχέση με τον εαυτό μας/την εαυτή μας. Μια κοινωνία που βασίστηκε για χρόνια ίσως και για αιώνες στην τιμωρία, τι είδους κοινωνία είναι; Τι μπορούμε να περιμένουμε από αυτή; Είναι γεγονός πως τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει στροφή προς μια παιδαγωγική πιο φροντιστική, ενώ η ανάπτυξη της ψυχολογίας και των πολυπληθών θεραπευτικών προσεγγίσεων δείχνει πως υπάρχει ανάγκη για απαλότητα. Η αυτοσυμπόνια ως μια έννοια που τώρα σιγά σιγά γίνεται γνωστή έχει αυτή τη σκόπευση, να επουλώσει τα τραύματα της τιμωρίας και ειδικά της αυτοτιμωρίας. Η αυτοσυμπόνια είναι το αντίπαλο δέος της αυτοτιμωρίας αλλά και το ίαμα της.

Πως ξεκινάει η αυτοτιμωρία;

Μέχρι και πρόσφατα υπήρχε η εντύπωση πως με την τιμωρία ένα παιδί γίνεται καλό παιδί. Πως είναι μια δραστική μέθοδος διαπαιδαγώγησης. Πως έτσι κάποιος/α/ο μαθαίνει πως να φέρεται. Το παιδί ως ξύλο απελέκητο, πλάθει χαρακτήρα μέσα από τη βία της τιμωρίας. Είτε αυτό γίνεται με σωματική βία, είτε με λεκτική, συναισθηματική είτε με άλλους τρόπους. Όπως η στέρηση κάτι που του αρέσει ‘’α δε θα σε πάω στο πάρτυ γιατί δεν ήσουν καλό παιδί’’  ή ο εξαναγκασμός να κάνει κάτι που δεν του αρέσει-‘’ να γράψεις χίλιες φορές δεν μιλάω μέσα στην τάξη’’.

Ο εκφοβισμός ήταν μια άλλη μέθοδος-‘’αν δεν θα φας όλο σου το φαγητό θα σε φάει ο λύκος’’. Γενιές ανθρώπων μεγάλωσαν έτσι. Πολλοί από αυτούς είναι τώρα ενήλικες και μπορεί να έχουν και δικά τους παιδιά. Όλα αυτά τα χρόνια, που είναι πολλά χρόνια και τα πιο βασικά στα οποία αναπτύσσεται η προσωπικότητα μας η τιμωρία ήταν εκεί, να υπενθυμίζει πως πρέπει να φερόμαστε με βάσει τα στερεότυπα της κοινωνίας.

Αυτό που συμβαίνει είναι πως ακόμα και μετά την προσωπική επανάσταση της εφηβείας, η τιμωρία έχει φωλιάσει μέσα μας. Έχει γίνει βασικό κομμάτι του εαυτού μας/ της εαυτής μας. Μπορεί να έχουμε φύγει από το σπίτι των γονιών και να μην έχουμε κανέναν να μας φωνάζει, οι φωνές υπάρχουν μέσα μας. Η τιμωρία δουλεύει ως μηχανισμός διαμόρφωσης της συμπεριφοράς μας στη καθημερινότητά μας. Και έτσι αν δεν είμαστε ‘’καλά παιδιά’’ εμείς οι ίδιοι θα μας στερήσουμε τη χαρά, θα μας μιλήσουμε άσχημα. Και το πολύ πιθανόν να οδηγηθούμε να έχουμε συντρόφους κακοποιητικούς και μέσα από αυτές τις σχέσεις θα παίρνουμε τιμωρία. Γιατί η τιμωρία θα έχει συνδεθεί με την αγάπη. ‘’Α! και με τιμωρεί γιατί με αγαπά, όπως οι γονείς μου!’’, ‘’το καλό μου θέλει’’.

Τι είναι η τιμωρία και τι δεν είναι;

Κανένα παιδί δεν έγινε καλό παιδί επειδή το τιμώρησαν. Έγινε πονεμένο παιδί και υποταγμένο. Η τιμωρία είναι μια εύκολη μέθοδος για να σωπάσεις ένα παιδί. Να μην ακούς το κλάμα του και τις φωνές του. Και για να μην ασχοληθείς μαζί του όταν θέλει την προσοχή σου. Είναι μια κακοποιητική συμπεριφορά που πληγώνει και που κόβει τα φτερά της ψυχής. Δεν είναι μια μέθοδος διαπαιδαγώγησης. Είναι ένας τρόπος υποτίμησης και ισοπέδωσης.

Η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθηση παθαίνει μεγάλο πλήγμα και μαθαίνουμε πως η αγάπη πονάει. Η αγάπη δεν πονάει. Ο εγωισμός πονάει. Η έλλειψη ικανότητας διαχείρισης πονάει. Έτσι και με την αυτοτιμωρία. Όταν μέσα στην ημέρα μου με στριμώχνω, με περιορίζω,  με κακολογώ, με επικρίνω, αναπαράγω αυτό που έμαθα χρόνια, την τιμωρία μου. Έτσι έχω διαρκώς άγχος, συσσωρευμένη θλίψη και θυμό για τον άδικο τρόπο που μου φέρομαι. Μια πίεση στο στήθος και ένα λυγμό στο λαιμό. Τι μπορώ να κάνω όμως;

Η αυτοσυμπόνια

Νομίζω το μεγαλύτερο δώρο της αυτοσυμπόνιας είναι πως έρχεται να αγκαλιάσει τον εσωτερικό πόνο της τιμωρίας και ειδικά της αυτοτιμωρίας. Πρώτα από όλα βάζοντας στοπ σε συμπεριφορές δικές μας που μας πονάνε. Και λέγοντας όχι, βάζοντας όρια σε πληγωτικές συμπεριφορές των άλλων. Ύστερα έρχεται ως απαλό χάδι που απλώνεται στο πονεμένο πρόσωπο μας, στο πρόσωπο που έμαθε να χαμογελά υποταγμένο.

 Είναι η αγκαλιά που πάντα περιμέναμε και τώρα έρχεται. Και έρχεται από τον άνθρωπο που έχουμε ανάγκη πιο πολύ στον κόσμο, τον εαυτό μας/την εαυτή μας. Είναι οι ώρες που σκύβουμε να αφουγκραστούμε όλα εκείνα τα δάκρυα που δεν χύθηκαν, εγκλωβισμένα από τα πρέπει. Να ακούσουμε τον ήχο της αληθινής μας φωνής που λέει φτάνει! της φωνής που χρόνια κρύβαμε και δεν τολμούσαμε να παραδεχτούμε. Και τώρα, μπορεί να εκφραστεί. Διότι η αυτοσυμπόνια δίνει χώρο και βήμα στην αυθεντικότητά μας. Καθώς δίνει χρόνο στη φροντίδα της πληγής που έπρεπε με σελοτέιπ να κλείσουμε, να σταματήσει να τρέχει, διότι έπρεπε να φαινόμαστε άψογοι. Τώρα κοιτάμε αυτή τη πληγή και της δίνουμε τη σημασία και όλα όσα χρειάζεται για να μαλακώσει και να επουλωθεί.  Έτσι η αγάπη μέσα μας γίνεται πράξη και καθημερινότητα.

Αυτή είναι η δύναμη της αυτοσυμπόνιας!

Αυτοτιμωρία ή αυτοσυμπόνια;

Αξίζει να αναλογιστείς τι επιλέγεις στη ζωή σου. Θέλει θάρρος και πολύ θέληση να συνειδητοποιήσεις πως σου φέρεσαι. Είναι όμως κάτι που μπορεί να σου αλλάξει τη ζωή και αληθινά αξίζει της προσοχής σου.

Αν θέλεις να το δουλέψεις με μια εξειδικευμένη βοήθεια μπορούμε να τα δουλέψουμε μαζί μέσα από ατομικές συνεδρίες.

Επίσης σε καλώ στο online σεμινάριο Με φροντίζω με Αυτοσυμπόνια, που θα γίνει στις 7 Μαΐου με την συνεργασία της The Finest Form, να δούμε πρακτικά πως μπορούμε να βάλλουμε την αυτοσυμπόνια και την απαλότητα στη καθημερινότητά μας.