Ειλικρίνεια

Πότε η ειλικρίνεια είναι δύναμη και πότε όχι;

Πότε η ειλικρίνεια είναι δύναμη και πότε όχι; Η ειλικρίνεια είναι μια αρετή που για πολλούς είναι πολύ σημαντική για άλλους όχι. Για τη θετική ψυχολογία ανήκει στις δυνάμεις χαρακτήρα και μπορεί να αποτελεί σημαντική πηγή κινητοποίησης και έμπνευσης. Μπορεί όμως να φέρει και δυσκολίες αν δεν χρησιμοποιείται με φροντίδα. Μπορεί να ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση γύρω από το αν στην εποχή μας είναι κάτι το οποίο χρειαζόμαστε ή όχι. Η κουλτούρα του καταναλωτισμού και του άκρατου υλισμού φαίνεται συχνά να παραποιεί την αλήθεια στο βωμό του κέρδους. Και συχνά λέγεται πως μέσα στην κοινωνία μας δεν μπορείς να ‘’πηγαίνεις με το σταυρό στο χέρι’’ ΄λόγω του σκληρού ανταγωνισμού. Ισχύει αυτό;

Η ειλικρίνεια ως δύναμη χαρακτήρα

Με βάση τις έρευνες του Δρ. Selligman και των συνεργατών του η ειλικρίνεια αφορά το να παρουσιάζεις τον εαυτό σου με γνησιότητα και αυθεντικότητα, λέγοντας την αλήθεια σου. Στεκόμαστε στα γεγονότα και όσα συμβαίνουν με υπευθυνότητα, αναλαμβάνοντας την ευθύνη των συναισθημάτων, των σκέψεων και πράξεων μας. Είναι μια στάση ζωής βασισμένη στην ακεραιότητα, την αξιοπιστία, την αξιοπρέπεια κα το ήθος. Δίνει την αίσθηση στους άλλους πως έχουμε σταθερότητα, και εμπνέουμε εμπιστοσύνη. Κοιτάμε τους άλλους στα μάτια με καθαρό βλέμμα.

Είναι μια εξαιρετική δύναμη για ηγεσία και προκαλεί σεβασμό και εκτίμηση στον χώρο εργασίας και γενικά στις σχέσεις. Στις φιλίες και σε όλες τις σχέσεις κοντινότητας δίνει χώρο για ουσιαστική έκφραση και δίνει αξία και νόημα στο πως συνδεόμαστε με τους άλλους. Αφήνει την ευαλωτότητα να φανεί και αυτό μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς στα χέρια των ανθρώπων που εμπιστευόμαστε.

Τα θετικά της ειλικρίνειας

Δίνει μια θετική διάθεση και έντονη την αίσθηση ενσυνειδητότητας. Ανήκει στην κατηγορία των δυνάμεων χαρακτήρα που αφορά το κουράγιο. Έτσι δίνει θάρρος στο να μπορούμε να λέμε αυτό που σκεφτόμαστε και να εκφράζουμε όλα εκείνα που είμαστε με ανοιχτότητα. Δίνει σταθερότητα στις σχέσεις, βοηθάει στο να ανταπεξέλθουμε στις κρίσεις από τις σχέσεις και να έρθουμε πιο κοντά στους αγαπημένους μας. Εμπνέει την εχεμύθεια, ενσυναίσθηση, συνειδητοποίηση, συνοχή, προσπάθεια, ικανοποίηση από τη ζωή και αυτοεκπλήρωση. Το να παραδεχτείς το λάθος σου στην φίλη σου/φίλο σου, στο σύντροφο είναι μια πράξη γενναία και που μπορεί να εξελίξει πολύ τη σχέση σας σε βάθος.

Φυσικά το να λέμε με ειλικρίνεια τα όχι και τα ναι μας είναι η πιο πολύτιμη χρήση της ειλικρίνειας. Το να βάζουμε όρια με την αλήθεια μας, πως κάτι δεν μας αρέσει, είναι εξαιρετικά σημαντικό. Και οφείλουμε να το κάνουμε ειδικά όταν κάποιος πάει να μας παραβιάσει ή να μας χειριστεί. Εκεί η ειλικρίνεια γίνεται η ασπίδα μας.

Πότε η ειλικρίνεια δε βοηθάει;

Υπάρχουν περιπτώσεις που η ειλικρίνεια δε βοηθάει. Αυτό κυρίως όταν η έκφρασή της είναι άκαμπτη. Όταν ακολουθεί πρέπει χωρίς διάκριση. Όταν λέγεται αφιλτράριστη και πληγώνει. Για αυτό υπάρχουν τρόποι να ειπωθεί κάτι με ειλικρίνεια χωρίς να προκαλέσουμε πόνο. Αρχικά με το να μείνουμε σε όσα είπαμε πως είναι η ειλικρίνεια ως δύναμη χαρακτήρα. Μια στάση υπεύθυνη, γνησιότητας και αυθεντικότητας. Αυτό σημαίνει πως λέμε τι νιώθουμε για μια κατάσταση. Χωρίς να μένουμε πεισματικά πως αυτό είναι και η μόνη αλήθεια. Αυτό που νιώθουμε και βιώσαμε είναι αυτό που εμείς νιώσαμε και είδαμε από τη δική μας οπτική. Όταν το παρουσιάζουμε ως η απόλυτη αλήθεια εκεί η ειλικρίνεια δε βοηθάει και δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια πραγματικά. Διότι κάθε άνθρωπος είναι γνώστης ενός ποσοστού αλήθειας και κανείς δεν έχει την ικανότητα να γνωρίζει τα πάντα.

Η αφιλτράριστη αλήθεια και μάλιστα αυτή που βασίζεται στην κακοπροαίρετη κριτική δεν μπορεί να βοηθήσει ούτε εμάς ούτε και τους άλλους. Δημιουργεί εμπόδια στην επικοινωνία και φραγμούς στην κοντινότητα. Χρειάζεται να είμαστε σε διάθεση να ακούμε τους άλλους, να μπαίνουμε στα παπούτσια τους και να αντιλαμβανόμαστε αν είναι ωφέλιμο αυτό που έχουμε να πούμε.

Μια ακόμα περίπτωση είναι όταν μιλάμε για τα λευκά ψέματα. Σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης για παράδειγμα στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο που ζητούσαν να καταδώσεις δικούς σου ανθρώπους εκεί η ειλικρίνεια μπορεί να αποβεί μοιραία. Για αυτό χρειάζεται να εξετάζουμε κάθε φορά πως να αξιοποιούμε την ειλικρίνεια.

Το να είσαι ειλικρινής σήμερα..

Το να είσαι ειλικρινής σήμερα σημαίνει πως αυτά που λες τα εννοείς. Οι δικοί σου άνθρωποι ξέρουν ότι μπορούν να βασιστούν στο λόγο σου. Το να παραδέχεσαι πως υπάρχουν φορές που δεν τα κατάφερες, ή που κάτι δεν έκανες σωστά, είναι πολύ σημαντικό. Γιατί οι άλλοι γνωρίζουν πως θέλεις να εξελίσσεσαι και πως τα λάθη σου είναι κάτι από το οποίο μαθαίνεις από αυτά. Γίνεσαι ένας φάρος που δείχνει τους υφάλους, τα βράχια και ταυτόχρονα την ησυχία της θάλασσας στον τρόπο που σχετίζεσαι. Ένας άνθρωπος που δεν θα απογοητεύσεις τους άλλους,  διότι δε δημιουργείς προσδοκίες και ψεύτικες ελπίδες. Αλλά παραδέχεσαι πως είσαι άνθρωπος και αυτό είναι σπουδαίο.

Αν δυσκολεύεσαι στις σχέσεις σου με τους άλλους ανθρώπους ή στο να διακρίνεις πως να αξιοποιείς την ειλικρίνεια σου προτείνω ατομικές συνεδρίες ψυχολογικής υποστήριξης.