ελπίδα

Πως η δύναμη της ελπίδας στηρίζει τη ψυχική υγεία και ανθεκτικότητα

Οι δυσκολίες της ζωής αντιμετωπίζονται συνήθως με τρείς τρόπους: την ελπίδα, το όνειρο και το χιούμορ, λέει ο Εμμάνουελ Καντ. Πράγματι έχει αποδειχθεί και επιστημονικά πως η ελπίδα είναι ένας καλός τρόπος. Πριν πάμε στην επιστημονική ανάλυση πολλοί άνθρωποι βλέπουν στην ελπίδα το φως που αναζητούν στο σκοτάδι. Από αρχές της ανθρώπινης ιστορίας είναι μια δύναμη που δίνει κουράγιο και ψυχική αντοχή στις κακουχίες, τις αναταράξεις της ζωής και τις κρίσεις. Σε στιγμές που η απελπισία έρχεται και μας ισοπεδώνει, η ελπίδα δίνει το χέρι και το χάδι της και μας σηκώνει απαλά από το κενό και την αρνητικότητα. Ίσως αυτές τις ημέρες που ακούμε για τον πόλεμο η ελπίδα να είναι μια δύναμη που θα μας βοηθήσει, εμάς και όλους εκείνους που έχουν πληγεί.

Η επιστημονική ανάλυση για την ελπίδα

Η θετική ψυχολογία έχει ασχοληθεί με την δύναμη της ελπίδας, κυρίως ως δύναμη χαρακτήρα. Με βάση τον ορισμό είναι α είναι μια θετική γνωστική κατάσταση που βασίζεται στην αποφασιστικότητα να πετύχουμε ένα στόχο και του σχεδιασμού του με βάση τον προσανατολισμό για ένα καλό μέλλον. Επίσης είναι μια συναισθηματική στάση που μας δίνει κίνητρο να δράσουμε με αισιοδοξία. Η διαφορά της με την αισιοδοξία είναι το συναισθηματικό υπόβαθρο που είναι πιο κινητήριο για δράση, ενώ στην αισιοδοξία έχουμε περισσότερο την προσδοκία για ένα καλύτερο μέλλον.

Τα θετικά της ελπίδας στη ψυχική υγεία και η ψυχική ανθεκτικότητα.

Η ελπίδα μας εφοδιάζει με τη δύναμη να συνεχίζουμε παρά τις αντίξοες συνθήκες. Μας δίνει χαμόγελο εκεί που όλα φαίνονται δύσκολα και μαύρα. Ανήκει στη κατηγορία δυνάμεων χαρακτήρα της υπερβατικότητας. Αυτό σημαίνει πως μας κάνει να συνδεόμαστε με την ανώτερη δύναμη στην οποία πιστεύουμε και να αντλούμε κουράγιο από εκεί. Αυτό θωρακίζει την ψυχική μας κατάσταση και την υγεία μας, καθώς μας βοηθά να μη σπάσουμε μέσα μας στα δύσκολα. Άρα είναι μια δύναμη που στηρίζει τη ψυχική ανθεκτικότητα.

Άλλα θετικά στοιχεία της ελπίδας που συνδέονται με την ψυχική ανθεκτικότητα είναι πως βοηθά στη μείωση του άγχους και της κατάθλιψης. Δίνει καλή και ευχάριστη διάθεση και αναπτύσσει τη θετικότητα μας. Επίσης μας βοηθά να έχουμε και να διατηρούμε καλές επιδόσεις σε διάφορους τομείς της ζωής μας και ειδικά στη φυσική μας κατάσταση. Και στις σχέσεις κάνει τη συγχώρεση πιο εύκολη, καθώς και την επούλωση και αποκατάσταση παλιών άλυτων υποθέσεων. Ακόμη μας κάνει να προσανατολιζόμαστε σε σχέσεις που μας είναι ωφέλιμες για την ψυχική μας υγεία. Γενικά βοηθάει στην αποκατάσταση του ψυχισμού μας μετά από κάποιο σοκ ή τραύμα. Είναι σημαντική δύναμη όταν αντιμετωπίζουμε μια ασθένεια, και για τη φροντίδα στις τελευταίες στιγμές ενός ανθρώπου. Μας κάνει να σκεφτόμαστε θετικά ακόμα και τον θάνατο, μέσα από την πίστη σε μια ανώτερη δύναμη.

Για παράδειγμα τώρα με τον πόλεμο που είναι κοντά μας μπορεί να μας βοηθίσει να διατηρίσουμε την ψυχραιμία μας και να οραματιστούμε ένα καλύτερο μέλλον για το οποίο όλοι μαζί θα προσπαθήσουμε.

Ας κρατήσουμε τη φλόγα της ελπίδας στην καρδιά μας για το τώρα και το μέλλον, το δικό μας, της ανθρωπότητας και όλης της γης.

Αν δυσκολεύεσαι να έχεις ελπίδα ή και ψυχική ανθεκτικότητα σου προτείνω να κάνουμε μαζί ατομικές συνεδρίες θετικής ψυχολογίας.

Πηγές:

Σταλίκας Α., Μυτσκίδου Π. (2011). Εισαγωγή στη Θετική Ψυχολογία. Αθήνα: Εκδόσεις Τόπος

Peterson, C., & Selligman , M. (2004). Character strengths and virtues. Oxford University Press.

Snyder, C. R., Rand, K. L., & Sigmon, D. R. (2002). Hope theory: A member of the positive psychology family. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 257–276). Oxford University Press.