επίλυση

Μηχανισμοί αντιμετώπισης καταστάσεων- Ποιοι είναι οι δικοί σου; (Part 1)

Κάθε μέρα έχουμε να αντιμετωπίσουμε διάφορες προκλήσεις και δυσκολίες. Ο χρόνος τρέχει και με αυτόν τρέχουν και τα προβλήματα. Στη σύγχρονη εποχή καλούμαστε να ανταπεξέλθουμε σε αρκετά διαφορετικές καταστάσεις από ότι στο παρελθόν. Ευτυχώς έχουμε αναπτύξει και νέους τρόπους αντιμετώπισης. Αυτοί οι τρόποι μας στηρίζουν στις δύσκολες στιγμές και μας βοηθούν να μειώσουμε το στρες. Από άποψη αυτογνωσίας είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε τι ισχύει για τον καθένα/καθεμιά από μας ώστε να τους θέτουμε σε εφαρμογή συνειδητά. Ή εάν κάποιος μηχανισμός μας κάνει αλλά δεν τον έχουμε ακόμα αξιοποιήσει κατάλληλα να τον βάλλουμε στη φαρέτρα μας.

Ποιοι είναι οι μηχανισμοί που υπάρχουν;

Χωρίζονται σε τέσσερεις κατηγορίες και κάθε κατηγορία έχει περισσότερους από έναν μηχανισμό (σε αυτό το άρθρο θα δούμε δύο από τις  τέσσερις) :

1.Δράσεις: Με αυτή τη σειρά μηχανισμών οργανώνουμε και αναλαμβάνουμε τη δράση μας για να αντιμετωπίσουμε τις όποιες καταστάσεις.

Α) Η δράση εστιασμένη στη λύση του προβλήματος.

Μια πολύ σημαντική στρατηγική που μας επικεντρώνει στο να βρούμε διέξοδο στο πρόβλημά μας. Συχνά ένα ζήτημα είναι πως εστιάζουμε στο πρόβλημα και το αναπαράγουμε ξανά και ξανά στο μυαλό μας. Αυτό αυξάνει αντί να μειώνει το άγχος ενώ η στρατηγική εστίασης στη λύση μας βοηθά να το μειώσουμε.

Περιλαμβάνει α)σχεδιασμό β) οργάνωση στρατηγικής γ) δράση αξιοποιώντας εργαλεία και ικανότητες που διαθέτουμε

Β) Τη δράση ώστε να αναζητήσουμε πληροφορίες

Εδώ κινούμαστε ώστε να συλλέξουμε πληροφορίες. Αυτό βοηθάει στην καλύτερη λήψη αποφάσεων, στην αντικειμενικότητα των απόψεων και την ανάλυση μιας κατάστασης με βάση τον ορθολογισμό και τη λογική και όχι το συναίσθημα.

Περιλαμβάνει:

 α) το διάβασμα άρθρων, βιβλίων, εγχειριδίων, εγγράφων κλπ.

 β) την παρατήρηση και αυτό-παρατήρηση, από όπου αντλούμε πληροφορίες για μας και τους άλλους με βλέμμα εξωτερικού παρατηρητή και ερευνητή

γ) ρωτώντας άλλους: Είτε ρωτώντας φίλους και γνωστούς να μας πουν τη γνώμη τους ή για πιο επαγγελματικές υποθέσεις με τη μορφή συνεντεύξεων, έρευνας κλπ.

2. Διευρύνοντας τις επιλογές μας: Εδώ προσανατολίζουμε τη σκέψη και την ενέργεια ώστε να δημιουργήσουμε συνθήκες ώστε να αυξηθούν οι επιλογές μας. Αυτό μας δίνει περισσότερη ελευθερία στη δράση μας.

Α)Μέσα από τη διαπραγμάτευση προσπαθούμε α) να πείσουμε τους άλλους να μας δώσουν περισσότερες επιλογές β) κάνοντας ‘’παζάρια’’: προσπαθούμε να φέρουμε την κατάσταση πιο κοντά στο δικό μας όφελος γ) θέτοντας προτεραιότητες σε μας τους ίδιους ή στους άλλους.

Β) Προσαρμόζοντας τη κατάσταση ανάλογα με τα δικά μας θέλω. Εδώ έχουμε τις εξής επιλογές:

α) Προκαλούμε κάποια διάσπαση στη δική μας προσοχή ή στη προσοχή των άλλων, όπως το συζητήσουμε κάτι άσχετο, αλλάζοντας τη κουβέντα. Ένας γόνιμος τρόπος είναι αφού το έχουμε σκεφτεί πολλές ώρες αυτό που μας απασχολεί να πάμε για περπάτημα και να το αφήσουμε για λίγο. Πολύ πιθανόν αργότερα να βρούμε πιο εύκολα τη λύση/

β) Το να μειώσουμε τη σημασία της κατάστασης. Αυτός είναι ένας μηχανισμός που πιθανόν να βοηθάει σε κάποιες περιπτώσεις σε κάποιες άλλες όχι. Εκεί που βοηθάει είναι στη διαδικασία απευαισθητοποίησης από κάποια χρόνια φοβία. Εκεί που γίνεται εμπόδιο είναι όταν ένα πρόβλημα δε του δίνουμε σημασία και αυτό γιγαντώνεται λόγω της αναβλητικότητάς μας.

γ) Αναπλαισίωση: Το να δούμε τη κατάσταση μέσα από ένα άλλο πλαίσιο, μια νέα οπτική. Ένα παράδειγμα είναι μια σημαντική αλλαγή στη ζωή , όπως μια απόλυση. Σίγουρα για ένα διάστημα θα είναι αισθητή ως απώλεια. Αν αλλάξουμε το πρίσμα ίσως δούμε πως ήταν μια ευκαιρία να φύγουμε από μια δουλειά που δεν μας άρεσε και να αναζητήσουμε κάτι που μας ταιριάζει περισσότερο.

δ) Αποδοχή: Το να αγκαλιάσουμε την κατάσταση και εμάς, να την κατανοήσουμε και να την αποδεχτούμε. Συνοδεύεται και από ένα άφημα με εμπιστοσύνη στη ροή του χρόνου, πως ό,τι συμβαίνει έχει το νόημα του και το μάθημα ζωής του

Σε επόμενο άρθρο θα δούμε και τις επόμενες δύο κατηγορίες μηχανισμών αντιμετώπισης καταστάσεων. Οι δύο πρώτες αναφέρονται σε ανάληψη δράσης και στη λογική. Οι επόμενοι αφορούν περισσότερο στο συναίσθημα και κοινωνικές δεξιότητες. Σίγουρα όλοι/ές/α μας χρησιμοποιούμε όλους αυτούς τους τρόπους αλλά κάποιους περισσότερο. Ανάλογα με τη προσωπικότητα, τις δυνάμεις χαρακτήρα και το αν έχουμε νοοτροπία ανάπτυξης ή όχι. Το ποιοι είναι οι πιο αποτελεσματικοί εξαρτάται από το ποιες είναι οι δικές μας προτεραιότητες και τι θέλουμε να πετύχουμε.

Αν έχεις δυσκολία στο να ανταπεξέρχεσαι σε καταστάσεις ή το άγχος σε καταβάλλει σου προτείνω να δουλέψουμε μαζί αυτά τα θέματα μέσα από ατομικές συνεδρίες.