Πως βοηθάει η συμπόνια να έχω καλύτερες σχέσεις; Τα δώρα της στη σύγχρονη εποχή

Η συμπόνια είναι μια δύναμη πολύ σημαντική για τις σχέσεις, και τα δώρα της είναι πολύτιμα. Οι άνθρωποι είμαστε κοινωνικά όντα που εξελισσόμαστε μέσα από τις σχέσεις που χτίζουμε με άλλους ανθρώπους. Η συμπόνια μας βοηθά να έχουμε σχέσεις που βασίζονται στη καλοσύνη, στη φροντίδα και το νοιάξιμο. Είναι το στοιχείο που μας κρατάει να συμπεριφερόμαστε με ανθρωπιά στο συνάνθρωπο παρά τις δυσκολίες. Στις μέρες μας που όλοι περνάμε την κρίση με τον covid και ειδικά με την κοινωνική απόσταση, μας βοηθά να είμαστε κοντά και να νοιαζόμαστε για τους άλλους.

Τι είναι η συμπόνια;

Η συμπόνια έχει να κάνει με την κατανόηση του πόνου του άλλου και την κινητοποίηση να μειωθεί αυτός ο πόνος.  Είναι όταν νιώθω πως αυτό που σου συμβαίνει και σε κάνει να πονάς είναι κάτι σοβαρό και άδικο. Κάτι το οποίο μπορώ μέσα από τη δική μου εμπειρία να καταλάβω πόσο δύσκολο είναι.

Ένας ενδιαφέρον ορισμός της συμπόνιας της αποδίδει 4 χαρακτηριστικά:

  1. Το γνωστικό στοιχείο-την συνειδητοποίηση του πόνου του άλλου
  2. Το συναισθηματικό στοιχείο- το να συμπάσχω με το συναίσθημά μου στη δυσκολία του άλλου
  3. Το στοιχείο της πρόθεσης– Η επιθυμία να δω τον άλλο να σταματήσει να πονάει
  4. Το στοιχείο του κινήτρου– Το να δρω ώστε να βοηθήσω να σταματήσει να πονάει

Στη συμπόνια οφείλονται πολλές πράξεις αλτρουιστικές, εθελοντισμού και δράσεις αλληλεγγύης. Είναι αυτό που κινητοποίησε μεγάλες αλλαγές στην ανθρώπινη κοινωνία ώστε να σταματήσει η βία και η κάθε είδους κακοποίηση. Είναι η δύναμη που αντιστέκεται στον πόλεμο, τη βαναυσότητα. Ωθεί ανθρώπους, ομάδες και κοινωνίες να κινητοποιούνται ώστε να σταματήσει η κάθε είδους εκμετάλλευση. Ένα σημαντικό παράδειγμα της δύναμης της συμπόνιας στις ημέρες μας  είναι το κίνημα ‘’metoo’’ στην Ελλάδα με την κακοποίηση των γυναικών. Είναι αυτό που σε στιγμές κοινωνικής κρίσης συνενώνει τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες μαζί, μέσα από τη δύναμη της συνεργασίας.

Συμπόνια και διαπροσωπικές σχέσεις

Αν σκεφτείς πόσο πολύτιμη είναι η συμπόνια για την κοινωνία μπορείς να δεις πόσο πολύτιμη είναι για τις διαπροσωπικές σχέσεις. Η συμπονετική επικοινωνία μπορεί να φέρει γαλήνη και ηρεμία ανάμεσα σε ζευγάρια και μέσα στην οικογένεια που πάσχει από φωνές και εντάσεις. Είναι αυτή η δύναμη που μπορεί να βάλλει στοπ στον κύκλο βίας μέσα στις σχέσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται βαθιά θεραπεία, χρόνο και υπομονή βέβαια.

Η συμπόνια μπορεί να παίξει πρωταρχικό ρόλο στην κινητοποίηση ώστε να μπει μια σχέση σε διαδικασία επούλωσης. Επίσης είναι ένα σημαντικό στοιχείο ώστε να επέλθει, στην ώρα της, η συγχώρεση. Σίγουρα φέρνει ανακούφιση και περισσότερη ηρεμία καθώς μαθαίνεις μέσα από το να συμπονάς τον άλλο, πως τα λόγια και οι πράξεις μπορούν να πονέσουν τον άλλο. Μαθαίνεις να ακούς μέσα από την καρδιά και αρχίζει να σωπαίνει ο Κριτής. Ο Κριτής που πληγώνει εσένα και τον άλλο μέσα σε μια σχέση.

 Πως μπορεί η συμπονετική επικοινωνία να  βοηθήσει;

Α)Μαθαίνεις να έχεις αυθεντική επικοινωνία εξηγώντας στην άλλη πλευρά πως ακριβώς νιώθεις και σκέφτεσαι, με τρόπο έκφρασης συμπονετικό. Αυτό απαλύνει τις εντάσεις και δίνει χώρο στον αυθεντικό σου εαυτό/εαυτή να μιλήσει. Με αυτό τον τρόπο έχεις πιο ουσιαστική επικοινωνία με τους άλλους

Β) Μαθαίνεις να ακούς ουσιαστικά τον άλλο. Μαθαίνεις να ακούς αυτό που πραγματικά σου λέει όχι τι νομίζεις ότι λέει. Η ερμηνεία που οδηγεί στον Κριτή που πληγώνει σταματάει. Γίνεσαι ένα ον που ακούει με όλο του το είναι τι λέει η άλλη πλευρά, γιατί νοιάζεσαι.

Γ) Καταλαβαίνεις πως σε μια σχέση όλοι έχουν ανάγκες. Πίσω από τις λέξεις και τις πράξεις της άλλης πλευράς υπάρχει μια ανάγκη που θέλει να ικανοποιηθεί. Ανεξάρτητα από την ιεραρχία, το κοινωνικό στάτους, τη φήμη, το πως προβάλλεται καθένας και καθεμία έχει μέσα του ένα κόσμο που θέλει να εκφραστεί και ανάγκες που και εσύ έχεις, όπως ανάγκη για αγάπη, για επαφή κλπ. Όταν το καταλάβεις αυτό μπορείς να δεις κατά πόσο εσύ μπορείς να ανταποκριθείς σε αυτές τις ανάγκες και αν είναι αυτός ο ρόλος σου. Με συμπονετικό τρόπο να πεις όχι εκεί που δεν είναι δική σου ευθύνη, και ναι όταν η σκέψη και η καρδιά συμφωνούν.

Πως με βοηθάει η συμπόνια στην κρίση με τον covid.

Η συμπόνια είναι αυτή που σε βοηθά να καταλάβεις το πανανθρώπινο στοιχείο της κρίσης με τον covid. Μέσα από τη συμπόνια κατανοείς πως δεν υπάρχει άνθρωπος να μην τον έχει επηρεάσει έστω και λίγο η κατάσταση με τον covid. Αυτό σε κάνει να νιώθεις πως ανήκεις σε ένα σύνολο που όλοι μαζί προσπαθούμε να ανταπεξέλθουμε. Παρά την κοινωνική απόσταση σε φέρνει κοντά στους άλλους, και κατανοείς πως δεν είσαι η μόνη/ο μόνος που το ζει. Αυτό δίνει μια αίσθηση ανακούφισης. Αυτό σε κάνει να θέλεις να δώσεις κουράγιο στους άλλους. Αν έχεις τη δυνατότητα να βοηθήσεις, σε κινητοποιεί να βοηθήσεις. Μαλακώνει την καρδιά που πονά και τον νου που κρίνει. Σε βοηθάει να αντέχεις περισσότερο και να γίνεσαι ουσιαστικό στήριγμα για τη σύντροφο/το σύντροφο, την οικογένεια, τους φίλους, την κοινότητα.

H συμπόνια σου θυμίζει να παραμένεις άνθρωπος, παρά τις δυσκολίες και χτίζει ουσιαστικές σχέσεις βασισμένες σε καλή επικοινωνία.

Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα για το πως να έχεις καλύτερες σχέσεις και τι ρόλο παίζει η συμπόνια σε αυτό σε καλώ στο στο online σεμινάριο ‘’Θετικές Σχέσεις. Δημιουργώντας σχέσεις που στηρίζουν την ευημερία μου’’ Παρασκευή στις 30 Απρίλη, 18:00- 21:00. Επίσης Τετάρτη 21 Απρίλη θα γίνει ένα δωρέαν Instagram event ‘’Τι είναι οι θετικές σχέσεις και πως με βοηθάνε να ευημερήσω;’’ που θα γίνει μια μικρή παρουσίαση του σεμιναρίου.

Πηγές:

Cassell, E. J. (2009). Compassion. The Oxford Handbook of Positive Psychology, 392-404.

Rosenberg, M. B. (2015). Nonviolent communication: A language of life. Encinitas, CA: PuddleDancer Press.