Πως μπορώ να έχω λιγότερο άγχος για την εργασία μου;

Πως μπορώ να έχω λιγότερο άγχος για την εργασία μου; Πως μπορεί να με βοηθήσει η επιστήμη της ψυχολογίας στο να μειώσω το εργασιακό μου άγχος;

Μπορεί να με βοηθήσει στο να συνειδητοποιήσω αν έχω άγχος και τι μου δημιουργεί άγχος στο χώρο εργασίας μου. Έχει να μου προτείνει τρόπους αντιμετώπισης ειδικά στη περίοδο της κρίσης.

Τι είναι το εργασιακό άγχος;

Το εργασιακό άγχος είναι η αντίδραση μου στις πιέσεις που δέχομαι στο χώρο εργασίας μου. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε μια συγκεκριμένη εργασιακή συνθήκη ή σε πολλά στρεσογόνα αίτια.

Ποια είναι πιθανά αίτια για το άγχος στη δουλειά μου;

  1. Εργασία σε μη οργανωμένο περιβάλλον
  2. Συγκρούσεις με συναδέλφους, με συνεργάτες ή με τον προϊστάμενο
  3. Ο υπερβολικός και συχνά αθέμητος ανταγωνισμός
  4. Απασχόληση με κάτι δυσάρεστο όπως ασθένειες (πχ τραυματιοφορείς, γιατροί κλπ)
  5. Ανθυγιεινό περιβάλλον και χώρος εργασίας
  6. Υπερβολικός φόρτος εργασίας
  7. Το να μην αναγνωρίζεται η συνεισφορά μου και τα ταλέντα μου
  8. Οργανωσιακή κουλτούρα βασισμένη σε λιγότερο ηθικές αρχές
  9. Εκμετάλλευση στο χώρο εργασίας
  10. Εργασιακός εκφοβισμός
  11. Ανασφάλεια
  12. Μειωμένες απολαβές
  13. Σύγκρουση μεταξύ επαγγελματικής ζωής και προσωπικής, οικογενειακής ζωής

Πως μπορώ να αντιμετωπίσω το στρες μου στη δουλειά;

Για αρχή χρειάζεται να δω τι είναι αυτό που μου προκαλεί άγχος. Να μπω σε μια διαδικασία συνειδητοποίησης και αυτογνωσίας. Να δώσω εγώ σημασία στο πως νιώθω. Να δω τις ανάγκες μου, ποιες καλύπτονται και ποιες δεν καλύπτονται από την εργασία μου. Αν βλέπω πως το άγχος ολοένα αυξάνεται και επηρεάζει τη ζωή μου, την σωματική και ψυχική υγεία μου σίγουρα χρειάζεται να αναλάβω δράση. Χρειάζεται να αναλάβω την ευθύνη της αυτοφροντίδα μου. Να με προστατεύσω και να με συμπονέσω. Ειδικά αν συμβαίνει για καιρό, να μπω σε διαδικασία επούλωσης και ανάκτησης δυνάμεων. Χρειάζεται να με φροντίσω!

Η διαδικασία ανάκτησης δυνάμεων- το μοντέλο Newman, Tay & Diener (2014)

Περιλαμβάνει τα εξής στοιχεία:

  1. Αποκοπή
  2. Αυτονομία
  3. Κυριαρχία
  4. Νόημα
  5. Σχέσεις

Το μοντέλο αυτό είναι ένας τρόπος να αναπληρώσεις τη χαμένη ενέργεια από την εργασία σου. Υποστηρίζει πως χρειάζεται να αποκόβεσαι από τη δουλειά, όταν δεν είσαι εκεί. Να κάνεις δραστηριότητες που δεν έχουν καμία σχέση με τη δουλειά σου στον ελεύθερο χρόνο σου. Επίσης να αποδεσμεύσεις το μυαλό σου από τη δουλειά σου. Όταν γυρνάς από τη δουλειά ή λόγω covid όταν είσαι σπίτι και τελειώνεις τις επαγγελματικές σου υποχρεώσεις και να κάνεις ένα εσωτερικό κλείσιμο-διακοπή από τη δουλειά. Να σταματήσεις δηλαδή να αφιερώνεις χρόνο και ενέργεια από τον ελεύθερο χρόνο σου στη δουλειά σου.

Η αυτονομία έχει να κάνει με το να αφιερώνεις χρόνο μετά τη δουλειά σε πράγματα που γεμίζουν εσένα. Σε δραστηριότητες που εσύ επιλέγεις και έχεις εσωτερικό κίνητρο να τις κάνεις. Κάνεις κάτι που δεν είναι υποχρέωση αλλά απόλαυση.

Η κυριαρχία έχει να κάνει με το να κάνεις κάτι που νιώθεις πως το ξέρεις καλά και το κατέχεις. Αφορά την έννοια της ροής, ως βέλτιστη εμπειρία, που σε γεμίζει χαρά, ικανοποίηση. Σου δίνει υπερβατικές στιγμές αποβάλλοντας το άγχος της εργασίας

Το νόημα έχει να κάνει με το να κάνεις δραστηριότητες που έχουν ουσία και νόημα για σένα, μετά τη δουλειά. Να αφιερώνεις χρόνο ως ερασιτέχνης, δηλαδή εραστής μιας τέχνης ή μιας δραστηριότητας. Φυσικά και συνδέεται με δραστηριότητες ροής αλλά δε χρειάζεται να είναι κάτι που απαραίτητα σε φέρνει σε εκστατικές στιγμές. Για παράδειγμα το διάβασμα ενός βιβλίου, η βόλτα στο πάρκο, το να έχεις περισσότερο χρόνο με την/τον/ το σύντροφο ή και τα παιδιά. Αυτό ξεκουράζει το νου και γεμίζεις με θετικότητα, γεμίζοντας τις αποθήκες δύναμής σου.

Το τελευταίο όμως όχι λιγότερο σημαντικό είναι οι σχέσεις. Να αφιερώνεις δηλαδή χρόνο και χώρο στις σχέσεις σου. Βέβαια συνιστώ να ξεκινήσεις με τη σχέση με εσένα. Τη δική σου φροντίδα. Και φυσικά να δίνεις χώρο και χρόνο στους αγαπημένους σου ανθρώπους. Αυτό σου δίνει ευημερία και μακροζωία και δένει πολύ όμορφα με το νόημα της ζωής.

Εν κατακλείδι

Σε αυτό το άρθρο αναλύθηκε το τι μπορείς να κάνεις μετά την εργασία σου για να αντιμετωπίσεις το άγχος σου. Σε επόμενο άρθρο θα δούμε τι μπορείς να κάνεις μέσα στο χώρο εργασίας σου. Πιο ουσιαστικά θα δοθούν λύσεις μέσα στο  online σεμινάριο- Διαμορφώνω τη δουλεία μου όπως εγώ ονειρεύομαι, που θα γίνει το Σάββατο 27 Μάρτη. Εκεί θα πάμε ένα βήμα παραπάνω από το να λύσουμε το θέμα του άγχους. Θα δούμε πως η δουλειά μετατρέπεται σε εργασία. Δηλαδή σε βασική δραστηριότητα αυτοανάπτυξης όπου θα εκφράζεται το προσωπικό σου κάλεσμα ως καθημερινό βίωμα. 

Πηγές:

Βακόλα, Μ., Νικολάου Ι., (2019). Οργανωσιακή Ψυχολογία και Συμπεριφορά, Αθήνα: Εκδόσεις Rosili, Β’ έκδοση.

Newman, D. B., Tay, L., & Diener, E. (2013). Leisure and Subjective Well-Being: A Model of Psychological Mechanisms as Mediating Factors. Journal of Happiness Studies, 15(3), 555–578.