Resilience

10 λύσεις για ψυχική ανθεκτικότητα στην εποχή του covid.

Τι είναι η ψυχική ανθεκτικότητα και πως την αποκτάω στην εποχή του covid; Πως με βοηθάει να χτίσω γερές βάσεις για ψυχική άνθιση παρά την κρίση; H ψυχική ανθεκτικότητα είναι μια δύναμη  πολύ χρήσιμη που προσφέροντας ψυχική ασφάλεια και το κατάλληλο πλαίσιο να ευδοκιμήσει το άνθος της ψυχής μας. Είναι η δύναμη που με στηρίζει να ανακάμψω μετά από αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων και να λυγίζω χωρίς να σπάω (Tugade & Fredrickson 2004).

Ψυχική ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα  να ανταποκρίνομαι αποτελεσματικά στις αντιξοότητες και να προσαρμόζομαι θετικά στις καθημερινές καταστάσεις που μου προκαλούν άγχος (Σταλίκας, Γιωτσίδη & Καρακασίδου, 2020). 

Οι 10 λύσεις για ψυχική ανθεκτικότητα στην εποχή του covid:

  1. Φροντίδα εαυτού
  2. Ευγνωμοσύνη
  3. Εστίαση στη λύση
  4. Ρεαλιστική στόχευση και όραμα
  5. Δυνατότητα διαχείρισης κριτικής και απόρριψης
  6. Υγιής όρια
  7. Κοινωνικοί πόροι
  8. Δυνάμεις χαρακτήρα
  9. Το νόημα της ζωής
  10. Δημιουργικότητα

Ας τα δούμε πιο αναλυτικά:

Η φροντίδα εαυτού με θετικότητα και αυτοσυμπόνια. Ο ρόλος της ευγνωμοσύνης

Η φροντίδα εαυτού έρχεται πρώτη πρώτη στη λίστα της ψυχικής ανθεκτικότητας. Φροντίζοντας το σώμα σου, το συναίσθημά σου, το να σε προσέχεις και να σε θρέφεις τόσο με υλική τροφή, όσο και πνευματική είναι το καλύτερο που μπορείς να κάνεις για να έχεις ψυχική ανθεκτικότητα. Μάλιστα η θετικότητα είναι κάτι που μπορεί να σε βοηθίσει, μαζεύοντας θετικές εμπειριες, και συναισθήματα, που τα έχεις στις αποθήκες δύναμής σου. Κι αυτό στην περίπτωση κρίσεων μπορεί να είναι σωτήριο, καθώς θα έχεις το πως να σε ενδυναμώσεις ώστε να ανταπεξέλθεις. Επίσης το να σε συμπονάς είναι μια εξαιρετική μορφή φροντίδας, που διαλύει την αυτολύπηση, η οποία σου ρουφά πολύτιμη ενέργεια. Η ευγνωμοσύνη είναι επίσης πολύ σημαντική καθώς σε βοηθά να εστιάσεις σε όλα εκείνα που ήδη έχεις ώστε να τα εκτιμάς. Είναι μια εξαιρετική πηγή δύναμης ειδικά στην εποχή του covid που μας στερεί καταστάσεις, όπως η κοινωνικές εκδηλώσεις, που ίσως είχαμε ως δεδομένα. Με την ευγνωμοσύνη μαθαίνεις πως όσα έχεις είναι πολύτιμες, όπως και όλα εκείναι που ήδη έχεις, πχ. σχέσεις, υγεία.

Επιτυχής διαχείριση της κρίσης: Εστίαση στη λύση, ρεαλιστική στόχευση και όραμα, δυνατότητα διαχείρισης κριτικής και απόρριψης

Αυτα τα τρία στοιχεία σε βοηθάνε να λύσεις τα προβλήματά σου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ένας νους εστιασμένος στο πρόβλημα δε βρίσκει λύσεις, αλλά προβλήματα. Ένας νους εστιασμένος στη λύση θα βρίσκει πάντα λύσεις. Βασικό είναι οι λύσεις να είναι ρεαλιστικές και να συνοδεύονται από ρεαλιστικούς στόχους και όραμα για τη ζωή. Έτσι έχεις ένα δρόμο ζωής συντονισμένο με τα θέλω σου και με την πραγματικότητα. Η απογοήτευση, που απομυζά ενέργεια, έρχεται όταν δεν εχεις ρεαλιστική κατανόηση για το τι σου συμβαίνει. Επίσης το να διαχειρίζεσαι την κριτική και την απόρριψη είναι σημαντικό. Σε αυτό μπορεί να σε βοηθίσει όταν πιστεύεις ότι αξίζεις καθώς και όταν έχεις ρεαλισμό για το τι όντως συμβαίνει. Με τη στάση σου αυτή δέχεσαι να ακούσεις μόνο εκείνα που βοηθούν εσένα και τον περίγυρώ σου να εξελιχθούν. Δικαιολογίες, απειλές, κριτική για την κριτική ας σταματήσουν να πέρνουν χώρο από τη γόνιμη σκέψη προς ανάπτυξη.

Η σχέση σου με το κοινωνικό περιβάλλον: Υγιής όρια, κοινωνικοι πόροι

Τα υγιής όρια και η κοινωνικοί πόροι έχουν να κάνουν με τις σχέσεις σου και το κοινωνικό σου περιβάλλον. Κοινωνικοί πόροι είναι οι φίλοι, συγγενείς, οι ομάδες και η κοινότητες που ανήκεις και σε στηρίζουν.  Όταν έχεις ένα δίκτυο ανθρώπων που νοιάζεσαι και σε νοιάζονται, που σέβονται τα όρια σου αυτό σε βοηθά να έχεις μεγαλύτερη ψυχική ανθεκτικότητα. Τα όρια είναι τα σημεία στο μέσα σου που έρχεσαι σε επαφή με τους άλλους και τα σημεία που οριοθετούν τις αντοχές σου. Υπερβολικά όρια στερούν κοντινότητα στις σχέσεις. Μειωμένα όρια επιτρέπουν σε άλλους να εισβάλλουν στο μέσα σου. Υγιής όρια είναι το να μπορείς να λες όχι, να εκφράζεις τις ανάγκες με τα θέλω σου με τρόπο κατανοητό στους άλλους. Και οι αλλοι με τη σειρά τους τα σεβονται

Οι δυνάμεις χαρακτήρα, το νόημα της ζωής και η δημιουργικότητα: Θεμέλια αυτοπραγμάτωσης.

Γιατί οι δυνάμεις χαρακτήρα, το νόημα της ζωής και η δημιουργικότητα είναι σημαντικά για την ψυχική ανθεκτικότητα; Γιατί είναι οι λόγοι για τους οποίους η ζωή βρίσκει το δρόμο της ακόμα και σε πολύ δυσκολους περιόδους. Όπως η εποχή του covid ή όπως δείχνει η ιστορία ακόμα και σε πόλεμο. Όπως λέει ο Δρ. Μιχάι Τσικζεντμιχάι ένας από τους ιδρυτές της θετικής ψυχολογίας, ο έλεγχος της συνειδητότητας καθορίζει την ποιότητα της ζωής. Αν μάθεις να απολαμβάνεις και να βρίσκεις νόημα στη ζωή, κάθε στιγμή μπορεί να είναι μια ευκαιρία για βέλτιστες εμπειρίες! (ροή). Εμπειρίες που εκφράζουν τη δημιουργικότητα κα τις δυνάμεις χαρακτήρα ακόμα και στη φυλακή. Ο Δρ. Μιχάι Τσικσεντμιχάι είχε τέτοιες εμπειρίες σε στρατώπεδο αιχμαλώτων, παίζοντας σκάκι. Άλλο τρανό παράδειγμα ήταν ο Viktor Frankl ( 1905-1997). Εκείνος έζησε και επιβίωσε το Auschwitz και Turkheim διατηρώντας ισχυρό νόημα για τη ζωή και  όραμα. Το νόημα που έδωσε σε αυτά που έζησε τον έκανε να γίνει εξαιρετικός νευρολόγος, ψυχίατρος και συγγραφέας.

Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα σου προτείνω το σεμινάριο: Πως διατηρώ γεμάτες τις αποθήκες δύναμής μου στην εποχή του covid. Επίσης για πιο εξειδικευμένη στήριξη τις ατομικές συνεδρίες θετικής ψυχολογίας.

Η ζωή βρίσκει τον δρόμο της και στις δύσκολες περιόδους! Έτσι και στην εποχή του covid.

Πηγές:

Σταλίκας, Α., Γιωτσίδη Β., & Καρακασίδου, Ε. (2020). Κατακτώντας την ευημερία. Θετικές παρεμβάσεις και βιωματικές ασκήσεις. Αθήνα: Μοτίβο Εκδοτική

Tugade, M. M., & Fredrickson, B. L. (2004). Resilient Individuals Use Positive Emotions to Bounce Back From Negative Emotional Experiences. Journal of Personality and Social Psychology, 86(2), 320–333.